ΕΛΓΑ: Η ελληνική ύπαιθρος βρίσκεται και πάλι σε καθεστώς αγωνίας. Οι καθυστερήσεις στις πληρωμές, οι αθετήσεις υποσχέσεων και η αδυναμία του κρατικού μηχανισμού να στηρίξει ουσιαστικά τους αγρότες έχουν δημιουργήσει συνθήκες εκρηκτικές.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Χιλιάδες παραγωγοί και κτηνοτρόφοι βλέπουν τις εκμεταλλεύσεις τους να βυθίζονται σε χρέη, ενώ η φράση «ξεπάγωμα πιστώσεων» έχει μετατραπεί σε μια υπόσχεση που επαναλαμβάνεται διαρκώς χωρίς αποτέλεσμα.
Ο αντιπρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ Ιωάννης Καϊμακάμης, μιλώντας πρόσφατα στην Ελασσόνα, προσπάθησε να πείσει ότι οι πληρωμές θα πάρουν τον δρόμο τους. Ωστόσο, αντί για χειροκροτήματα, δέχθηκε αποδοκιμασίες. Οι αγρότες κουράστηκαν να ακούν ημερομηνίες που μετατίθενται συνεχώς, ενώ ο υφυπουργός Χρήστος Κέλλας αναγκάστηκε να ζητήσει συγγνώμη, παραδεχόμενος δημόσια τις καθυστερήσεις.
Οι αποζημιώσεις ΕΛΓΑ που έρχονται
Στο επίκεντρο της προσοχής βρίσκονται οι αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ, οι οποίες έχουν ανακοινωθεί για το επόμενο δεκαπενθήμερο. Συγκεκριμένα:
• 30 εκατ. ευρώ για ζημιές από τον παγετό Μαρτίου 2024 σε αμπέλια και δενδρώδεις καλλιέργειες.
• 18 εκατ. ευρώ για χαλαζοπτώσεις της άνοιξης 2024 σε Θεσσαλία και Κεντρική Μακεδονία.
• 10 εκατ. ευρώ για αποζημιώσεις σε αιγοπροβατοτρόφους που έχασαν ζωικό κεφάλαιο.
• 15 εκατ. ευρώ για ζημιές που συνδέονται με τον «Daniel» του 2023, ως πρώτη δόση.
Συνολικά δηλαδή περίπου 73 εκατ. ευρώ αναμένεται να καταβληθούν, δίνοντας μια προσωρινή ανάσα. Ωστόσο, οι αγρότες ξέρουν ότι το βάρος των εκκρεμοτήτων είναι πολλαπλάσιο.
Το αγκάθι των βιολογικών και των αγροπεριβαλλοντικών
Η πιο σκληρή δοκιμασία αφορά τα παλιά βιολογικά προγράμματα, ύψους 60 εκατ. ευρώ, που αναβάλλονται συνεχώς. Επιπλέον, εκκρεμούν πληρωμές άνω των 300 εκατ. ευρώ για αγροπεριβαλλοντικά μέτρα, ενώ άλλα 120 εκατ. ευρώ είναι διαφορές από άμεσες ενισχύσεις και eco-schemes. Οι αριθμοί αυτοί αποκαλύπτουν μια πραγματικότητα που απειλεί ευθέως τη βιωσιμότητα χιλιάδων εκμεταλλεύσεων.
Οι παραγωγοί κάνουν λόγο για «κοροϊδία», αφού η κάθε εξαγγελία συνοδεύεται από νέες καθυστερήσεις. Χωρίς ρευστότητα, οι αγρότες δεν μπορούν να αγοράσουν εφόδια, να εξοφλήσουν τις υποχρεώσεις τους ή να κρατήσουν ζωντανή την παραγωγική τους δραστηριότητα.
Δηλώσεις ΟΣΔΕ: ο νέος πονοκέφαλος
Επιπλέον ανησυχία προκαλεί η ολοκλήρωση των δηλώσεων ΟΣΔΕ στις 29 Αυγούστου. Η διαδικασία έκλεισε με μεγάλες καθυστερήσεις και προβλήματα, κάτι που θέτει σε κίνδυνο την έγκαιρη καταβολή της προκαταβολής του τσεκ, η οποία παραδοσιακά πληρώνεται στα τέλη Οκτωβρίου.
Η αυστηρή εποπτεία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι ενδελεχείς διασταυρωτικοί έλεγχοι σημαίνουν ότι καμία πληρωμή δεν θα γίνει χωρίς πλήρη συμμόρφωση. Υπάρχει σοβαρός φόβος ότι η προκαταβολή του τσεκ θα μετατεθεί, κάτι που θα προκαλέσει τεράστιο πλήγμα στις αγροτικές οικογένειες.
Η δήλωση ΟΣΔΕ αποτελεί τη βασική προϋπόθεση για την καταβολή ενισχύσεων. Όμως, με την καθυστέρηση στην υποβολή και τις ελλείψεις στη διασταύρωση στοιχείων, οι παραγωγοί βρίσκονται σε καθεστώς αβεβαιότητας. Ο κίνδυνος να μην καταβληθεί η προκαταβολή εντός Οκτωβρίου είναι πλέον ορατός.
Τα κοινωνικά απόνερα
Οι καθυστερήσεις αυτές δεν αφορούν μόνο τους αγρότες. Η ύπαιθρος συνολικά ζει από τη ροή αυτών των πληρωμών. Κάθε καθυστέρηση σημαίνει λιγότερη κατανάλωση στις τοπικές αγορές, περισσότερα ακάλυπτα γραμμάτια, λιγότερη εμπιστοσύνη προς το κράτος.
Η αγροτική οικονομία είναι η καρδιά πολλών περιοχών και χωρίς ενισχύσεις η αλυσίδα σπάει: από τον γεωπόνο και τον έμπορο εφοδίων μέχρι τον μεταποιητή και τον εξαγωγέα.
Διαμαρτυρίες στη Θεσσαλονίκη
Μέσα σε αυτό το κλίμα, οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι προγραμματίζουν διαμαρτυρία στη Θεσσαλονίκη, την ίδια στιγμή που ο πρωθυπουργός ανεβαίνει στο βήμα της ΔΕΘ. Στόχος τους να στείλουν το μήνυμα ότι η ελληνική ύπαιθρος δεν αντέχει άλλο. Οι εξαγγελίες, όσο εντυπωσιακές κι αν είναι, χάνουν το νόημά τους αν οι παραγωγοί δεν δουν χρήματα στους λογαριασμούς τους.
Η ευθύνη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων βρίσκεται στο στόχαστρο. Οι αγρότες κατηγορούν την πολιτική ηγεσία ότι έχει αποτύχει να οργανώσει έναν αξιόπιστο μηχανισμό πληρωμών. Αντίθετα, η εικόνα που υπάρχει είναι ενός φορέα που απλώς «μεταφέρει» ημερομηνίες και αφήνει τους παραγωγούς στο σκοτάδι.
Η πραγματικότητα είναι ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να δώσει σαφές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα πληρωμών, με προτεραιότητα στους πιο αδύναμους. Χωρίς αυτό, καμία διαβεβαίωση δεν πρόκειται να πείσει την κοινωνία της υπαίθρου.
Οι επόμενες 15 ημέρες είναι καθοριστικές. Οι αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ που θα καταβληθούν προσφέρουν μια μικρή ανακούφιση, αλλά το πρόβλημα είναι πολύ βαθύτερο. Οι εκκρεμότητες εκατοντάδων εκατομμυρίων, η αβεβαιότητα γύρω από το τσεκ και οι καθυστερήσεις στις δηλώσεις ΟΣΔΕ συνθέτουν μια εικόνα ασφυξίας.
Η ελληνική ύπαιθρος δεν χρειάζεται άλλες υποσχέσεις, αλλά πράξεις. Χρειάζεται ένα ξεκάθαρο σχέδιο που θα αποκαταστήσει την αξιοπιστία των πληρωμών και θα επιτρέψει στους αγρότες να συνεχίσουν το έργο τους. Αν αυτό δεν γίνει άμεσα, τότε οι λέξεις «διάλυση» και «χρεοκοπία» θα πάψουν να είναι κινδυνολογία και θα μετατραπούν σε πραγματικότητα για χιλιάδες ελληνικές αγροτικές οικογένειες.
