Εδώ και επτά χρόνια στην Ελλάδα εξελίσσεται ένα σκάνδαλο διαρκείας, με τις δηλώσεις ΑΤΑΚ (Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου) να αποτελούν το κέντρο ενός διευρυνόμενου προβλήματος. Ο ΑΤΑΚ καθιερώθηκε προκειμένου να διασφαλιστεί η διαφάνεια στις δηλώσεις των αγροτεμαχίων και να αποτραπεί η εκμετάλλευση του αγροτικού χώρου με ψευδείς δηλώσεις για λήψη κοινοτικών επιδοτήσεων.
Ωστόσο, το μέτρο αυτό ουδέποτε εφαρμόστηκε με τη συνέπεια και τη σοβαρότητα που απαιτεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Αντιθέτως, κάθε χρόνο, με άλλοθι τις “ιδιαιτερότητες” του ελληνικού γεωκτημολογίου, επιτρέπεται η δήλωση αγροτεμαχίων χωρίς την ύπαρξη ή την ταύτιση του ΑΤΑΚ, ανοίγοντας έτσι το παράθυρο σε εκτεταμένες παρανομίες: καλλιέργειες “φαντάσματα”, ενοικιάσεις χωρίς συμβόλαια, και δεκάδες χιλιάδες εκτάσεις που δεν ανήκουν σε κανέναν δηλωμένο ιδιοκτήτη, αλλά παρόλα αυτά αποφέρουν επιδοτήσεις.
Τόσο οι κυβερνήσεις όσο και οι αντιπολιτεύσεις των τελευταίων ετών απέφυγαν να αγγίξουν το θέμα ουσιαστικά. Κάθε φορά που πλησιάζει η εφαρμογή της υποχρεωτικής δήλωσης ΑΤΑΚ, ασκούνται πολιτικές πιέσεις και δρομολογούνται παρατάσεις ή “παραθυράκια”, επιτρέποντας ξανά τις δηλώσεις χωρίς αυτόν. Και σήμερα, βλέπουμε ξανά την κυβέρνηση και την αντιπολίτευση να συγκρούονται όχι για να διασφαλιστεί η διαφάνεια και η νομιμότητα, αλλά για το ποιος θα καταφέρει να παρακάμψει πάλι τον ΑΤΑΚ, υποκύπτοντας σε… πιέσεις.
Όμως αυτή τη φορά, ο τελικός λόγος ίσως να μην ανήκει στην ελληνική πολιτική σκηνή. Η Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέας, Λάουρα Κοβέσι, εάν στρέψει το βλέμμα της προς την Ελλάδα και τις επιδοτήσεις που δίνονται χωρίς έλεγχο επί των ιδιοκτησιακών δεδομένων, ενδέχεται να προκαλέσει έναν νέο πολιτικό σεισμό. Η αδυναμία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης να θωρακίσει τη διαδικασία και να εφαρμόσει πλήρως την υποχρεωτική χρήση του ΑΤΑΚ ενδέχεται να οδηγήσει σε έρευνες, καταλογισμούς και ακόμα και σε προσωπικές ευθύνες πολιτικών προσώπων. Ο νυν Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας, ίσως βρεθεί αντιμέτωπος με συνέπειες που δεν θα μπορούν να αγνοηθούν, ούτε να καλυφθούν επικοινωνιακά.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν υπάρχουν παρατυπίες αλλά σε ποιά έκταση. Και αν η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αποφασίσει να ανοίξει τον φάκελο “ΑΤΑΚ – Επιδοτήσεις”, τότε η χώρα δεν θα μπορεί να κάνει ότι δεν γνωρίζει.
