Όσο ο αγροτικός τομέας πλήττεται και τα αδιέξοδά του διογκώνονται, τόσο εμπλουτίζονται και μεγαλώνουν οι εκθέσεις.
Η 13η Zootechnia ολοκληρώθηκε στην Θεσσαλονίκη, ήταν όντως Διεθνής, με τους αγρότες σε κινητοποιήσεις, με την συμμετοχή 49 χωρών να διεκδικούν εμπορικό μερίδιο στην εγχώρια αγορά, να επιδιώκουν να φωτίσουν τον πρωτογενή μας τομέα και να τον εκσυγχρονίσουν. Κίνα, Σουηδία, Ιταλία, Γαλλία, Ολλανδία, Ισπανία, Δανία, Γερμανία, Αυστρία, Τουρκία, Βουλγαρία, Πολωνία, Καναδάς, Η.Π.Α., είναι κάποιες από τις χώρες που εξέθεσαν προϊόντα και υπηρεσίες για τον εκσυγχρονισμό του κτηνοτροφικού – πτηνοτροφικού κεφαλαίου της Ελλάδας. Σαν δύο διαφορετικοί κόσμοι. Έξω και σε βασικές οδικές αρτηρίες, τα τρακτέρ, μέσα το μέλλον και οι προκλήσεις του σύγχρονου επιχειρείν. Αυτά τα δυο θα έπρεπε ήδη να έχουν συνδεθεί και να συμπορεύονται. Οι γέφυρες σύνδεσης κτίζονται, γκρεμίζονται, αναθεωρούνται και επανατοποθεντούνται δεκαετίες τώρα …λες και τα υλικά έχουν μια αδυναμία να συγκολλήσουν τους μεν με τους δε. Και τα πειράματα συνεχίζονται…
Μίλησα με γνωστούς μου αγροκτηνοτρόφους από την Θεσσαλία, την Κρήτη, την Κεντρική και Δυτική Μακεδονία, την Πελοπόννησο. Κάποιοι δεν πήγαν στην έκθεση. Σε κάποιους από όσους πήγαν, έκαναν εντύπωση οι εφαρμογές της ΑΙ, ενώ κάποιοι άλλοι πήγαν να δουν από κοντά τους αντιπροσώπους απ’ τους οποίους αγόρασαν εξοπλισμό και δυσκολεύονται να αποπληρώσουν, λόγω καθυστέρησης των επιχορηγήσεων. Ζωικό κεφάλαιο δεν υπήρχε φέτος, μια και οι ζωονόσοι δεν επέτρεψαν τις μετακινήσεις ζώων. Αλλά και αυτό να μην συνέβαινε, ποιο ζωικό κεφάλαιο θα επιδεικνύαμε; Το γαλλικό, το γερμανικό, το ισπανικό; Τα εγχώρια γαλακτοπαραγωγικά πρόβατα οι παραγωγοί τα εγκαταλείπουν ως χαμηλής απόδοσης και το εγχώριο κρεοπαραγωγικό πρόβατο, από ότι μου είπε γνώστης του αντικειμένου, στερείται θεσμικών πλαισίων κλπ. Οι ξένες χώρες που συμμετείχαν, επένδυσαν στην τεχνολογία, στο γενετικό υλικό, στην ανάπτυξη συλλογικοτήτων, την τυποποίηση και το branding, την ανασυγκρότηση υπαίθρου. Είναι οι πρωτοπόροι και οι διδάξαντες της καθετοποίησης, του εκσυγχρονισμού, αλλά και της διατήρησης των παραδοσιακών εκμεταλλεύσεων των ορεινών και ημιορεινών περιοχών. Έκαναν πράξη σε κάθε περίπτωση, ακόμη και το απλό και πρώτιστο «από τον στάβλο στο πιάτο», μέσα από τις οικοτεχνικές μικρές μονάδες τους, που έγιναν κραταιοί συνεταιρισμοί.
Αντιθέτως, οι πολιτικές στην χώρα μας δημιούργησαν τον πρωτογενή των επιδοτήσεων, με τους συνεταιρισμούς να καλύπτουν μικρό ποσοστό της παραγωγής(ζωικής/φυτικής), την έρευνα σε ελλειμματική εφαρμογή και το branding σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Στην ουσία όλοι έγιναν διαχειριστές των επιδοτήσεων, με τους παραγωγούς ως εργαλεία, άρα και αποδέκτες, συνεπώς και συνένοχους, χωρίς προβληματισμό, στρατηγική στόχευση και συνέχεια, χωρίς αποτελεσματική παρέμβαση.
Δεν υπάρχει άλλος χρόνος. Πολιτικοί, επιστήμονες, ακαδημαϊκοί, ερευνητές, σύμβουλοι και παραγωγοί πρέπει να βιαστούν και να αποφασίσουν. Με δεδομένο βέβαια πάντα – δυστυχώς όλα είναι μέσα στο κάδρο – αν επιθυμούμε να κρατήσουμε κάποια παραγωγή στην χώρα μας και τι εκμεταλλεύσεις θέλουμε. Έχουμε πολλά παραδείγματα. Ο νέος ρόλος της γεωργοκτηνοτροφικής ανάπτυξης, εκτείνεται πολύ πιο πέρα από την παραγωγή. Πρέπει να αναδειχθεί, ο πολυλειτουργικός ρόλος που σχετίζεται με την έρευνα και τεχνολογία, αλλά και με τη διατήρηση της φυσιογνωμίας της υπαίθρου, τη διαφύλαξη της πολιτιστικής ταυτότητας του τόπου, αλλά και την βελτίωση και προστασία του περιβάλλοντος και των πόρων του.
Φυσικά όλοι, δεκαετίες τώρα, υπόσχονται και προσδοκούν ανάπτυξη. Διαφαίνεται δυστυχώς, όλο και πιο καθαρά, μία σύγχυση στρατηγικής. Σε έναν τομέα που θεωρείται σημαντικό σκαλοπάτι για την επιβίωση κάθε χώρας. Σε έναν τομέα που παρά τις μεγαλόσχημες υποσχέσεις, τις θορυβώδεις κινητοποιήσεις και τις πολλά υποσχόμενες εκθέσεις, εξακολουθεί να συρρικνώνεται και να δείχνει πως αδυνατεί να εκσυγχρονιστεί, να αφουγκραστεί και να υιοθετήσει, συνεργατικά μοντέλα ανάπτυξης και ανανέωσης, τουλάχιστον στον βαθμό και στον χρόνο, που οι ανάγκες απαιτούν.
Elena Namini/facebook
