28/12/2024 – 9:56
Όταν μίσθωσε το χωράφι έξω από την Τερψιθέα Λάρισας για να σπείρει βαμβάκι δεν φανταζόταν πως η φρέζα, που επίσης μίσθωσε για να το οργώσει, θα έβγαζε από τα έγκατα της γης έναν πολύτιμο αρχαιολογικό θησαυρό. Ο κύριος Γιάννης από το διπλανό χωριό απευθύνθηκε στην αρχαιολογική υπηρεσία και αναμένει τώρα τη σύσταση τριμελούς επιτροπής -όπως αποφάσισε το ΚΑΣ– για να εκτιμήσει την αρχαία στήλη και να του ορίσει ένα χρηματικό ποσό ως ανταμοιβή.
«Ο αγρότης ήρθε και μας παρέδωσε μια αρχαία στήλη, την οποία ξέθαψε από το χωράφι που μίσθωσε. Σώζεται το κεντρικό μέρος μιας επιτύμβιας στήλης, ύψους 1 μέτρου, όπου αποτυπώνεται συνομιλία ανάμεσα σε έναν άντρα και μία γυναίκα, ενώ χρονολογείται στην Ύστερη Αρχαιότητα», λέει στη Voria, η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λάρισας, Σταυρούλα Σδρόλια, η οποία παρέλαβε το εύρημα και σε μια από τις τελευταίες του συνεδριάσεις το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, συνέστησε τριμελή επιτροπή για να το εκτιμήσει και να ορίσει χρηματικό ποσό στον αγρότη που το παρέδωσε.
Η διαδικασία για να πάρει κάποιος εύρετρα μετά την ανεύρεση αρχαιοτήτων σε ιδιωτικό του χώρο δεν είναι εύκολη, ούτε γρήγορη. Ο Αρχαιολογικός Νόμος ορίζει πως πρέπει να συσταθεί μια τριμελής επιτροπή ειδικών που θα εκτιμήσει το εύρημα.
Η επίτιμη Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων του υπουργείου Πολιτισμού, Πολυξένη Αδάμ- Βελένη, που έχει πολλές φορές οριστεί ως μέλος τέτοιας επιτροπής, εξηγεί στη Voria, πως η διαδικασία κρατάει σε χρόνο, επειδή πρέπει να αποδειχτεί αφενός η γνησιότητα κι αφετέρου η αξία του αρχαίου αντικειμένου.
«Η δουλειά που έχουν τα μέλη της επιτροπής είναι δύσκολη και χρονοβόρα. Πρέπει να αναζητήσουμε αρχικά βιβλιογραφία, να δούμε αν έχει παράλληλα το συγκεκριμένο εύρημα, να εκτιμήσουμε την αξία των παράλληλων, τη σπανιότητά του, τον τόπου όπου βρέθηκε, την κατάσταση διατήρησης. Η εκτίμηση είναι ένα πολυπαραγοντικό ζήτημα», αναφέρει η κ. Βελένη.
Βρίθει αρχαιοτήτων ο θεσσαλικός κάμπος
Η περίπτωση του κ. Γιάννη με την αρχαία στήλη δεν είναι η πρώτη ούτε και η μοναδική στον θεσσαλικό κάμπο. Κατά καιρούς αγρότες που οργώνουν τα χωράφια τους βρίσκουν αρχαιότητες και τις παραδίδουν στην Αρχαιολογική Υπηρεσία.
«Οι περισσότεροι τις παραδίδουν όχι για να πάρουν χρήματα, αλλά ο νόμος προβλέπει αμοιβή, οπότε οι κατά τόπους Εφορείες Αρχαιοτήτων τους ενημερώνουν για τη διαδικασία που θα ακολουθηθεί. Ο νομοθέτης έχει προβλέψει να ευχαριστήσει με τον τρόπο αυτό όσους φέρνουν αρχαιότητες και βοηθούν στην ανασύσταση της ιστορίας. Γνωρίζουμε βέβαια πως αρκετοί επιλέγουν άλλους τρόπους, λ.χ. να τις κρατήσουν ή να τις διοχετεύσουν μέσα από παράνομες διόδους στο εξωτερικό και να τις πουλήσουν», επισημαίνει η κ. Βελένη.
Η προϊσταμένη της ΕΦΑ Λάρισας θυμάται τουλάχιστον δύο περιπτώσεις το τελευταίο διάστημα, κατά τις οποίες αγρότες βρήκαν στα χωράφια τους αρχαιότητες και τις παρέδωσαν. Και οι δύο αφορούσαν τον αρχαιολογικό χώρο στο Καστρί, μια οχυρωμένη ακρόπολη της πρώιμης βυζαντινής περιόδου, που βρίσκεται ανάμεσα στη Δολίχη και το Λιβάδι Ολύμπου. Το Καστρί περιρρέεται από τον ποταμό Σαραντάπορο και παραποτάμους του, στοιχείο που το καθιστούσε κατά τους βυζαντινούς χρόνους οχυρό τόπο, ο οποίος έλεγχε τις διαδρομές από τη Μακεδονία προς τη Θεσσαλία.
«Σε μία περίπτωση αγρότης βρήκε έναν άγαλμα κατά τις καλλιεργητικές εργασίες σε μισθωμένο χωράφι και είναι χαρακτηριστικό πως αμοιβή δόθηκε τόσο στον ίδιο, όσο και στους ιδιοκτήτες του αγρού», δήλωσε η κ. Σδρόλια.
Το άγαλμα, σύμφωνα πάντα με την προϊσταμένη της ΕΦΑ Λάρισας, παριστάνει αξιωματούχο -καθώς φορά δαχτυλίδια, κρατά ειλητό-πάπυρο, άρα έχει ανώτερη μόρφωση, στον τύπο του ιματιοφόρου και ίσως είναι ιερέας, φιλόσοφος ή ρήτορας.
«Το άγαλμα χρονολογείται στους ρωμαϊκούς χρόνους, τον 2ο μ.Χ. αιώνα και βρέθηκε στο Καστρί Λιδαβίου/Δολίχης Ελασσόνας σε μικρή απόσταση από τον αρχαιολογικό χώρο στον λόφο Καστρί, στον οποίο η ΕΦΑ έχει φέρει στο φως μια οχυρωμένη παλαιοχριστιανική ακρόπολη και τρεις παλαιοχριστιανικές βασιλικές. Ο χώρος ταυτίζεται, σύμφωνα με τους ανασκαφείς, με την αρχαία πόλη της Δολίχης, η οποία πιθανολογείται ότι εκτείνεται στον χώρο κάτω από την ακρόπολη της παλαιοχριστιανικής περιόδου», ανέφερε η κ. Σδρόλια.
